فلسفه سینما؛ دهلیز اول: چگونه فیلم‌ها را جدی بگیریم؟

این یک دوره‌ی میان رشته‌ای‌ است که برای تمامی افرادی که در نظر دارند به فیلم به عنوان یک مدیا‌ی جدی و کاربردی نگاه کنند مفید است.

این دوره با هدف آموزش تحلیل فلسفی، زیباشناختی و روانکاوانه فیلم‌ها طراحی شده است. در این دوره، سینما نه صرفاً به عنوان سرگرمی بلکه به مثابه یک نظام اندیشه بررسی می‌شود. در این دوره هنرجویان با مفاهیم بنیادین فلسفه هنر، نظریه فیلم، ایدئولوژی و روانکاوی آشنا می‌شوند و می‌آموزند چگونه یک سکانس را به‌صورت روشمند تحلیل کنند.

سرفصل این دوره عبارت است از:

چرا باید فیلم‌ها را جدی بگیریم؟

  • آیا فیلم می‌تواند فکر کند؟
  • تمایز نقد فرمال، نقد ایدئولوژیک و نقد فلسفی
  • نسبت تصویر و مفهوم
  • طرح مسئله «فیلم به‌مثابه اندیشه»

ژانر به‌مثابه ساختار فلسفی

  • ژانر صرفاً طبقه‌بندی نیست
  • افق‌های اخلاقی و هستی‌شناختی ژانر
  • وسترن، وحشت، علمی‌تخیلی، ملودرام و… به‌ مثابه جهان‌بینی

 

زیبایی‌شناسی کلاسیک: کانت و مسئله داوری زیبایی

  • حکم ذوق
  • بی‌غرضی
  • امر والا
  • نسبت تجربه زیباشناختی با تماشای فیلم

هگل و هنر به‌مثابه تجلی روح

  • هنر، تاریخ و خودآگاهی
  • دیالکتیک تصویر
  • آیا سینما مرحله‌ای از تاریخ هنر است؟

پدیدارشناسی تصویر: تجربه زیسته تماشاگر

  • بدن، ادراک، زمان
  • تجربه حضور در سینما
  • نسبت دوربین و سوژه

روانکاوی و سینما: نگاه، میل و فقدان

  • سوژه و ابژه
  • نگاه (gaze)
  • میل و ساختار روایی

 

فلسفه تحلیلی و استدلال در فیلم

  • آیا فیلم می‌تواند استدلال کند؟
  • روایت به‌مثابه آزمایش فکری
  • سینما و اخلاق

سینما و سیاست تصویر

  • ایدئولوژی
  • بازنمایی
  • توزیع امر محسوس

مسائل معاصر: تکنولوژی، هوش مصنوعی، هویت

  • انسان پسابشری
  • سرمایه‌داری نظارتی
  • واقعیت و شبیه‌سازی

کارگاه نهایی: چگونه یک نقد فلسفی بنویسیم؟

  • ساختار
  • انتخاب مسئله
  • استدلال‌سازی
  • ارائه و نقد متقابل آثار هنرجویان

 

این دوره با همکاری انجمن سینمای جوانان ایران برگزار می‌گردد.

 

واکاوی مفهوم هویت

واکاوی مفهوم امید و یأس

واکاوی مفهوم مرگ

واکاوی مفهوم تنهایی

واکاوی مفهوم عشق