در این اپیزود از پادکست «واکاوی مفاهیم»، به واکاوی مفهوم تنهایی در عصر مدرن میپردازیم؛ تجربهای پیچیده که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک حالت روانی یا احساسی فردی دانست. تنهایی امروز در پیوندی تنگاتنگ با فردگرایی، فرهنگ دیجیتال، سیاست، و بحران روابط اجتماعی شکل میگیرد و به پدیدهای جمعی بدل شده است.
این پادکست با تحلیل تنهایی از منظر فلسفهی اگزیستانسیالیستی آغاز میشود؛ از کییرکگور و نیچه تا هایدگر، جایی که تنهایی بهعنوان امکان خودشناسی، مواجهه با مرگ و حقیقت وجود فهم میشود. سپس با ورود به روانکاوی، مفهوم تنهایی سوژه در اندیشهی فروید، لکان، یونگ و ملانی کلاین بررسی میشود؛ تنهاییای که از شکاف میل، زبان و دیگری سرچشمه میگیرد.
در ادامه، تنهایی بهمثابه یک مسئلهی اجتماعی و سیاسی واکاوی میشود. در بستر جامعهی معاصر ایران، تنهایی با پدیدههایی چون سرکوب سیاسی، مهاجرت درونی، کاهش اعتماد اجتماعی، زوال گفتوگو و تضعیف امر جمعی پیوند میخورد. این اپیزود نشان میدهد چگونه فرهنگ موفقیت فردی، شبکههای اجتماعی و فردگرایی مدرن، بهجای رهایی، گاه تنهایی مزمن و بحران هویت تولید میکنند.
پادکست «تنهایی در عصر مدرن» تلاشی است برای بازاندیشی نسبت فردیت و امر جمعی و طرح این پرسش بنیادین:
آیا تنهایی امروز انتخابی درونی است، یا محصول سازوکارهای بیرونی جهان معاصر؟
دیدگاهها